Қараша болмай, қар жаумас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қараша айы өтпей, қар түспейді. Астарлы мағынасы: әр істің өз реті, өз мезгілі бар. Күтпеген нәтиже болмайды, қандай да бір құбылыс не жетістік алдымен белгісімен, дайындықпен, алғышартымен келеді. Адам асықпай, уақыттың заңын түсініп әрекет етуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қараша» — күздің соңғы шағы, қыстың жақындағанын білдіретін мезгіл. «Қар» — қыстың алғашқы нышаны, табиғаттағы өзгерістің белгісі. Қараша мен қардың байланысы өмірдегі себеп-салдар қатынасын меңзейді: бір нәрсенің тууы үшін соған сай жағдай, кезең, дайындық қажет. Халық осы арқылы табиғат заңын адам тіршілігіне теліп, сабыр мен түсінікке шақырған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жоспар, еңбек және нәтиже туралы айтқанда жиі қолданылады. Мысалы, бір студент емтиханға дайындалмай, бірден жоғары баға күтсе, оған «Қараша болмай, қар жаумас» деп айтуға болады. Яғни табысқа жету үшін алдымен уақыт салу, еңбектену, тәжірибе жинау керек. Бұл сөз адамды асығыстықтан сақтап, әр істің кезең-кезеңімен орындалатынын еске салады.