Қан туысынан жан туысы артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қан жағынан жақын туыстан гөрі, жан дүниесі, мінезі, ниеті бір адам артық деген ой. Астарлы мағынасы — адамды тек тегіне, руына не туыстық байланысына қарап бағалау дұрыс емес; шын жақындықты түсіністік, жанашырлық, адалдық пен сыйластық тудырады. Кейде бір-біріне сүйеніш болып, қиындықта қол ұшын беретін дос, сырлас не жақсы көрші қан туыстан да жақын болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қан туысы» — бір әулеттен, бір қандастан тараған ағайын-туыс. Ал «жан туысы» — жүрегі, ойы, тілегі қабысқан рухани жақын адам. Мұнда қан — тектік, биологиялық байланыс болса, жан — ішкі үйлесім мен адамдық түсіністі білдіреді. Яғни мақал туыстықтың сыртқы емес, ішкі мәнін жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл сөзді адамдар ортақ көзқарасы бар, сенімді досын немесе қамқор әріптесін сипаттағанда қолданады. Мысалы, бір адамға өз ағайындары көмектеспей, ал көп жылдан бері жанашыр досы шаруасын көтеріссе, сол досы «жан туысы» деп айтылады. Бұл мақал адамға қарым-қатынаста ниет пен адалдықтың маңызды екенін еске салады.