Қалмақ жүрген жерде салмақ бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір жерге қауіпті, өктем немесе ойсыз мінезді адам келсе, сол ортада ауырлық, қысым, тынышсыздық пайда болады. Астарлы мағынасы: қай жерде де сөзге, іске, мінезге жауап бермейтін адам болса, елдің берекесі кетеді, жұрттың еңсесі түседі. Сондықтан әр ортада сабыр, байсалдылық және тәртіп қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қалмақ» сөзі халық ұғымында салмақты емес, қатал, тізгінсіз күштің бейнесі ретінде айтылған. Ал «салмақ» — тек ауырлық емес, бір жағдайдың үстемдікке, қысымға немесе қиындыққа айналуын білдіреді. Яғни мақал образ арқылы «біреу бар жерде бәрі ауырлап кетеді» деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжымда, отбасында не ортада бір адамның дөрекілігі бүкіл атмосфераны бұзатынын айту үшін қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында үнемі айқайлап, өзгелерді тыңдамайтын қызметкер болса, командада ынтымақ әлсіреп, адамдар қысылып жұмыс істейді. Сондайда осы мақал орынды айтылады.