Түрікментөрін бермес .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Түрікмен халқының қонақ күту, сый-сыяпат жасау дәстүрі ерекше деген ұғымды білдіреді. Бұл мақал тура мағынасында түрікменнің төрін, яғни ең құрметті орнын біреуге бере салмайтынын айтса, астарлы мағынасында әр халықтың өз жолы, салты, қонақты қабылдау тәртібі болатынын меңзейді. Кейде ол адамды орынсыз мәжбүрлеуге, біреудің үйіндегі әдеп пен тәртіпті бұзуға болмайтынын да ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төр» — үйдің ең сыйлы, қадірлі орны. Төр — құрмет, мәртебе, үй иесінің ілтипатының белгісі. «Бермес» деген сөз сол қадірлі орынды оңайлықпен ұсына салмайтын, өз дәстүрін берік ұстайтын мінезді танытады. Яғни мақал түрікменнің қонақжайлығын емес, оның салтындағы орнықтылық пен өз тәртібін сақтай білетінін образ арқылы көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әр халықтың, әр үйдің өз мәдениеті мен тәртібі барын еске салу үшін қолданылады. Мысалы, жұмыс орнына жаңа келген адам бірден бәрін өз қалауынша өзгертпей, алдымен сол ұжымның ережесін, жұмыс ырғағын түсінуі керек. Сол сияқты бұл мақал өзгенің дәстүріне құрметпен қарауға шақырады.