Қалауын тапса, қар жанар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қалауын тапса, қар да жанатын нәрсе бар дегенді білдіреді. Яғни, адам дұрыс амалын, лайықты тәсілін, ұтымды сөзін тапса, ең қиын көрінген істің де сәті түседі. Мұнда тура мағынада қардың жануы мүмкін емес, ал астарлы мағынасы — ептілік, тапқырлық, ыңғайын білу арқылы кез келген кедергіні жеңуге болатыны. Бұл мақал еңбектен қашуды емес, істі дұрыс ұйымдастыруды, жағдайды дәл бағалауды үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қар» — әдетте жанбайтын, суық әрі қатаң нәрсенің бейнесі. Ал «жанар» сөзі орындалу, іске асу, нәтиже беру мағынасында қолданылған. Қар мен отты қарама-қарсы қою арқылы халық «мүмкін емес» деп көрінген дүниенің өзі де дұрыс жол табылса, жүзеге асатынын әсерлі жеткізген. Бұл — қазақтың өмірді байыппен, амалмен шешетін даналығын танытатын образ.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жұмыста, оқуда, бизнесте жиі қолданылады. Мысалы, бір студент күрделі жобаны орындай алмай қиналып жүрсе, тәжірибелі ұстаз оған дұрыс жоспар, нақты дерек және ыңғайлы әдіс ұсынса, жоба сәтті аяқталады. Сонда «Қалауын тапса, қар жанар» деуге болады. Яғни, табандылықпен қатар, ақыл мен тәсіл де керек.