Інген ыңыранса, бота боздайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Інген – ботасын іздеп ыңыранады, ал ботасы соған жауап беріп боздайды. Мақалдың тура мағынасы осы табиғи күйді білдіреді. Астарлы мағынасы — үлкеннің қайғысы, көңіл күйі, сөзі не ісі кішіге тікелей әсер етеді. Әсіресе ана мен бала, ата-ана мен ұрпақ арасындағы байланыс өте нәзік: бірінің мұңы екіншісіне де жұғады. Сондықтан үй ішіндегі ауыр сөз, реніш не алаң көңіл бәріне сезіледі.
Образдар мен теңеулер
Інген — мейірім мен қамқорлықтың бейнесі, ал бота — әлсіз, сезімтал жан иесі. «Ыңырану» мен «боздау» сөздері жай дыбыс емес, ішкі мұң мен сағынышты көрсетеді. Бұл жерде мал тіршілігі арқылы адам мінезі ашылған: үлкеннің күйі, отбасының ахуалы, көңілдің жұтаңдығы жасқа да әсер етеді. Яғни, үйдегі ынжықтық, уайым, татулықтың бұзылуы бәріне ортақ ауырлық болады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы психологиялық ахуалға да сай келеді. Үйде ата-ана үнемі уайымдап, бір-бірімен қатты сөйлессе, бала да мазасызданып, сабаққа, мінезге әсері тиеді. Мысалы, әкесі жұмысынан шаршап келіп, ашуын балаға төгетін болса, бала да тұйықталып, көңілі түседі. Сондықтан үлкендер өз сабырын сақтап, кішіге үлгі болуы керек.