Ине көзінен сынады,
Шешен сөзінен сынады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ине көзінен сынады, шешен сөзінен сынады деген мақал сөздің де, істің де өз өлшемі, өз сынағы бар екенін білдіреді. Тура мағынасында ине өте жіңішке көзден өтпесе, жарамсыз болады; ал астарлы мағынасында адам да, әсіресе шешен, сөз саптауынан, ойының нақтылығынан танылады. Яғни адамның білімі, тәрбиесі, мәдениеті сөйлеген сөзінен байқалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ине» — өте нәзік, дәлдік пен ұқыптылықты қажет ететін нәрсенің бейнесі. «Көз» — тар өлшем, сыналатын межені аңғартады. «Шешен сөз» — ойы жүйрік, тілі орамды адамның сөзі. Мақал шешендікті жай көп сөйлеу емес, орнымен, орнықты сөйлеу деп танытады. Сөздің салмағы мен адам абыройы қатар өлшенетінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды адамды сөзіне қарап бағалау, ойды нақты жеткізу қажет болғанда қолданады. Мысалы, жұмыс сұхбатында үміткер өз ойын анық, мәдениетті, дәлелді жеткізсе, оның кәсіби деңгейі де жоғары көрінеді. Сол сияқты көпшілік алдында сөйлеген адам артық сөзге ұрынбай, мәнді сөйлеуі керек. Бұдан сөз мәдениетінің өмірде өте маңызды екені көрінеді.
Sheshen sózinen synady.