Мақал "Ескі темір біз болмас, ескі мата бөз болмас" адамның өткенді, ескі заттарды немесе ескі тәжірибені қайта жандандырудың немесе олардан пайда алудың мүмкін еместігі туралы айтады.

Мағынасына тереңірек қарасақ, ескі және тозған нәрселердің жаңа, пайдалы, әрі тиімді нәрселерге айналу қиын екенін білдіреді. Мысалы, ескі темір (біз) жаңа, қазіргі кезде қолданылуға жарамсыз, әрі жұмысқа дауыс бермейтін болып табылады. Әлде ескі мата (бөз) да өзінің алдыңғы маңыздылығын жоғалтып, жаңа заманауи матаға немесе мүлікке жол беретіндігін білдіреді.

Осылайша, мақалда өткенді қайта жаңғырту, ескіні жаңа деңгейге көтеру мүмкін емес екендігі, жаңа нәрселердің қажеттілігі және ескі заттардың өзінің орнын табу қажеттілігі айтылуда. Жаңа идеялар мен тәсілдерге бет бұруды ұсынады.