Ердің басы - тәуекел.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ердің басы - тәуекел» деген мақал ер адамға, жалпы азаматқа лайық іс батылдық пен тәуекелді қажет ететінін білдіреді. Тура мағынасында бұл — ер жігіттің алдында қиындық, белгісіздік тұрса да, істі бастауға жүрек жұтқан болуы керек деген сөз. Астарлы мағынасы — өмірде үлкен жетістікке, абыройға, мақсатқа жету үшін қауіптен қорқып тоқтап қалмай, ақылмен тәуекел ете білу қажет. Бірақ бұл көзсіз батылдық емес, ойланған, өлшенген әрекет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ердің басы» тіркесі ер азаматтың, қайратты тұлғаның бейнесін береді. Ал «тәуекел» сөзі — белгісіз жолға қадам басу, жауапкершілік алу, тәуекелге бел байлау дегенді аңғартады. Мұнда ерлік пен сенім қатар суреттеледі: нағыз ер адам өз ісінің нәтижесіне дайын болып, қиындықтан тайсалмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімде, жұмыста, кәсіпте жиі қолданылады. Мысалы, жас кәсіпкер өз ісін бастар алдында барлық қауіп-қатерді ойлап, бірақ мүмкіндікті жібермей, дүкен ашуға шешім қабылдайды. Сол кезде үлкендер «Ердің басы - тәуекел» деп, батыл қадамға жігер береді.