Ер жігіт үш ақ үй, үш қара үй тігеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер жігіттің өмірде бірнеше жауапкершілігі, бірнеше тірегі болатынын тұспалдайды. Тура мағынасында «үш ақ үй, үш қара үй тігу» — көп үй, көп шаңырақ көтеру дегенге келеді. Астарлы мағынасында жігіттің тек өз басын ғана емес, ел-жұртын, ағайын-туысын, отбасын, дос-жаранын да ойлап, тірлікке, бірлікке, берекеге үлес қосуы керек екені меңзеледі. Ер азаматтың қайраты үй тігумен, яғни елге пайдасы тиетін іспен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
«Ақ үй» көбіне қуаныш, береке, таза ниет, кеңдік сияқты ұғымдарды білдіреді. «Қара үй» — қарапайым тіршілік, еңбек, тұрмыс тауқыметі, ауыр жұмыс дегенді аңғартады. Үш-ақ, үш-қара деп қайталау арқылы жігіттің өмірінде жеңіл де, ауыр да міндет болатыны көрсетіледі. Яғни ер адам тек сән үшін емес, еңбек пен тірліктің ортасында жүруі керек.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал жас жігітке жауапкершілік пен іскерлікке үндейді. Мысалы, бір жігіт жұмыс істеп қана қоймай, үйіне көмектесіп, бауырларын оқытып, ауылдағы істен де қалыс қалмайды. Осындайда «ер жігіт үш ақ үй, үш қара үй тігеді» деп оның жан-жақтылығын, елге тірек бола алатынын айтады.