Ер жігіт не көрмейді,
Ер көңіл не бермейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер жігіттің басынан талай сын, қиындық, ауыртпалық өтетінін білдіреді. Тура мағынасында, ер азамат өмірде көп нәрсені көреді, түрлі жағдайға тап болады. Астарлы мағынасы — қайсар адам қиындықтан қорықпайды, төзімділік танытып, кез келген сынға дайын тұрады. «Ер көңіл не бермейді» дегені — ердің кең пейілі, жомарт мінезі, намысы мен жігері мол екенін аңғартады; ол қажет кезде қол ұшын созып, көмек беруге әзір.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер жігіт» — тек жыныс атауы емес, батыл, жауапкершілігі бар, намысты азаматтың бейнесі. «Не көрмейді» тіркесі өмірдің талай сынағын, тар жол, тайғақ кешуді меңзейді. Ал «ер көңіл» — кеңдік, мәрттік, сабыр мен жомарттықтың символы. Көңілдің «бермейтіні» — ішкі рухтың мықтылығы, қолдау мен қайырымнан тартынбайтын мінезі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: табанды адам жұмыста, оқуда, отбасында қандай қиындық болса да мойымай, жол табады. Мысалы, жас маман алғашқы жұмысында көп қателік жіберсе де, сабыр сақтап, үйреніп, жауапкершілікті көтере білсе, оның бойындағы «ер жігітке» тән қасиет көрінеді.
Er kóńil ne bermeıdi.