Ер шекіспей (өліспей) бекіспейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ер адамдар кейде тартысып, сөзге келіп, тіпті қатты қайшылыққа да түседі; бірақ сол сынақтан өтпей, арадағы байланыс берік болмайды. Астарлы мағынасы — кез келген қарым-қатынастың, әсіресе ер-азаматқа тән сыйластық пен серттің шынайы болуы үшін пікір қайшылығы, мінез сынағы, қиындық арқылы шыңдалуы керек. Яғни берік достық, татулық не келісім оңай келмейді, ол табандылық пен мінез арқылы орнығады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шекіспей» сөзі — жай ғана сөз таласы емес, қайымдасу, қайрат сынасу, екеудің де намысқа тырысуы дегенді білдіреді. «Өліспей» — тура өлім емес, қатты тартыс, соңына дейін бару деген бейнелі ұғым. Ал «бекіспейді» — қарым-қатынас пен уәденің нығайып, мықты қалыпқа келуін аңғартады. Мақалдағы «ер» образы батыл, қайсар, намысты адамды танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кейде пікірталас, жұмыс барысындағы келіспеушілік немесе достар арасындағы өкпе-наз кезінде айтылады. Мысалы, екі әріптес жобаны бөлуге келіспей, қызу таласса да, кейін ашық сөйлесіп, ортақ шешімге келсе, арадағы сенім бұрынғыдан да нығаюы мүмкін. Сол үшін мақал адамдарды реніштен қорықпай, мәселені түсіністікпен шешуге үндейді.