Ер намысына қарай шабады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер жігіттің ісі мен бағыты оның намысына, ар-ожданға, ішкі жауапкершілігіне байланысты екенін білдіреді. Тура мағынасында аттың шабуы айтылғандай көрінгенімен, астарлы мағынасы — намысты адам өз қадірін қорғау үшін батыл қимылдайды, әділетсіздікке қарсы тұрады, сөзге де, іске де берік болады. Яғни ер кісіні алға жетелейтін күш — жеке пайда емес, абырой мен ар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "шабады" сөзі тек қозғалысты емес, белсенді әрекетті, тез шешім қабылдауды меңзейді. "Ер" бейнесі — қайсарлықтың, жауапкершіліктің, жігердің символы. "Намыс" болса, адамның ішкі тірегі, арын сақтайтын өлшемі. Мақал ер мінезін аттың шабысына теңеп, намыс оянса, адам да тосқауылға тоқтамай, алға ұмтылатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, спорт, отбасы мәселесінде де қолданылады. Мысалы, жас жігіт өз еңбегімен ел алдында абыройын түсірмеу үшін сынаққа тыңғылықты дайындалады — бұл да намысқа жүгініп әрекет ету. Демек, мақал адамды жалқаулықтан емес, арлы табандылықтан күш алуға үндейді.