Ер елін сағынса,
Ер-тұрманын тағынар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер азаматтың туған елін, атамекенін аңсауы оның жүрегіндегі елдік сезімді оятады дегенді білдіреді. Тура мағынасында: елін сағынған ер атқа мініп, жолға дайындалады. Астарлы мағынасы: адам туған жерден жырақта жүрсе де, сағыныш оны қайта оралуға, елге қызмет етуге, жұртымен қауышуға жетелейді. Елге деген сүйіспеншілік — ердің намысы мен рухының белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ер» сөзі тек ер адам емес, қайсар, жауапты, жігерлі азаматтың бейнесі. «Елін сағыну» — туған жерге, халыққа деген ыстық ықылас. Ал «ер-тұрманын тағыну» — атқа қонып, сапарға шығуға қамдану, яғни әрекетке көшу. Мұнда ат пен ер-тұрман көшпелі өмірдің, ел мен жерге тез жетудің белгісі ретінде алынған. Бұл образдар елге деген ынта мен қозғалысты әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал алыста оқып, жұмыс істеп жүрген адамдарға да сай келеді. Мысалы, шетелде білім алып жүрген жас маман туған қаласын, ата-анасын сағынып, елге келіп, өз білімін туған жерінің дамуына жұмсауды ойласа, мақалдың мәні көрінеді. Яғни сағыныш адамды тек мұңға батырмай, туған елге пайдалы іс жасауға жетелейді.
Er-turmanyn taǵynar.