Елшісіне қарап елін таны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Елшісіне қарап елін таны» деген мақал бір адамның ісі мен сөзі арқылы оның шыққан ортасын, елінің мінезі мен мәдениетін аңғаруға болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ел атынан келген адамға қарап бүкіл ел жөнінде пікір түйеміз. Астарлы мағынасы — өкіл, басшы, сөйлейтін адам қандай болса, сол халықтың тәрбиесі, әдебі, беделі де соған сай көрінеді. Сондықтан адам өз атынан ғана емес, елі атынан да жауапкершілікпен сөйлеуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «елші» — жай ғана хабар жеткізуші емес, тұтас жұрттың бет-бейнесі. Ал «ел» — сол адам арқылы көрінетін үлкен орта, халық, мінез-құлық пен салт-сананың жиынтығы. Яғни бір кісінің әдебі бүкіл елге баға бергізетін айна секілді қызмет атқарады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, халықаралық жиында немесе ресми кездесуде бір мемлекеттің өкілі сыпайы, сауатты сөйлесе, жұрт сол елді мәдениетті деп қабылдайды. Сол сияқты, бір ұйымның қызметкері дөрекі болса, адамдар бүкіл мекеменің деңгейін төмен бағалауы мүмкін.