Екі кісі бейім тұрса,
Есті кісі кейін тұрады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: екі адам бір іске немесе бір жолға қатар тұрса, есті, саналы адам кейін шегінеді, яғни өз орнын тарылтпайды. Астарлы мағынасы — ақылды, тәрбиелі кісі әрдайым кішіпейіл болып, өзгеге жол береді, өз пайдасын ғана ойламайды. Бұл жерде «кейін тұру» әлсіздік емес, керісінше әдеп, сабыр және адамдықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
«Екі кісі бейім тұрса» деген тіркес — бір-біріне бетпе-бет келіп, орын, сөз не кезекке таласқан сәтті білдіреді. Ал «есті кісі кейін тұрады» дегені — парасат иесінің сабыр сақтап, дауға бармай, жөн білетінін көрсетеді. Мұнда кеңдік, иба, өзгені сыйлау сияқты қасиеттер бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі күні бұл мақалды кезек күту, жұмыс орнындағы қатынас, қоғамдық орындардағы сыпайылық сияқты жағдайларда қолдануға болады. Мысалы, лифт алдында екі адам қатар келіп қалса, біреуі: «Өтіңіз, сізден кейін» десе, бұл — мақалдың өмірдегі көрінісі. Яғни ақылды адам өзгеге жол беріп, өзі де сый-құрметке ие болады.
Esti kisi keıin turady.