Доссыз адам тамырсыз терек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Доссыз адам тамырсыз терек» деген мақал адамның досы болмаса, тірегі де, сүйеніші де әлсіз болатынын білдіреді. Тура мағынасында тамыры жоқ терек жерге бекімей, желге оңай құлайды. Астарлы мағынасында да дәл солай: досы жоқ жан қиын сәтте демеу таба алмайды, қуанышта бөлісер серігі болмайды. Дос адамға күш береді, ой бөліседі, қажет кезде жәрдемдеседі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тамырсыз терек» — берік орнықпаған, тіршілігі әлсіз ағаштың бейнесі. Терек биік болғанымен, тамыры болмаса, ұзақ тұрмайды. Сол сияқты адам да жалғыз қалса, рухани да, әлеуметтік те әлсірейді. Мұнда тамыр — достықтың берік байланысы, ал терек — адамның өзі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға адал достың маңызын еске салады. Мысалы, студент емтиханға дайындалып жатқанда, топтасып оқыған достары бір-біріне түсініксіз тақырыптарды түсіндіріп, жігер береді. Сонда адам жалғыз еңсермейтін істі достықтың күшімен оңайырақ атқарады.