Дос - егіз, дұшпан - сегіз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Дос адам өмірде ең жақын тірек, сырлас әрі сенімді серік болады. Сондықтан «дос — егіз» дегені: шын дос екі адамның бірдей ойлап, бірдей сезініп, бір-бірін толықтырып тұратынын білдіреді. Ал «дұшпан — сегіз» дегені: жау жалғыз көрінгенмен, оның айласы, қастығы, сырттан төнетін қатері көп болуы мүмкін деген астарлы ой айтады. Мақал адамды дос таңдауда мұқият болуға, дұшпаннан сақ жүруге үндейді.
Образдар мен теңеулер
«Егіз» сөзі бір-біріне өте ұқсас, ажырамас, жанашыр байланысқа меңзейді. Бұл жерде дос — бір мақсатқа бірге жүретін, қуанышы мен қайғысын тең бөлісетін жан. Ал «сегіз» саны көбейтіп айту, қауіптің көптігін білдіретін бейнелі тәсіл. Яғни дұшпанның бір ғана кесірі емес, бірнеше қыры бар: өсек, алдау, іштарлық, зиян.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, жұмыс орнында не оқу орнында шын дос қиын сәтте қолдап, дұрыс кеңес береді, ал көреалмаушы адам әртүрлі кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан адам айналасындағы сенімді жандарды бағалап, сырт көзге де абай болғаны жөн.