Бірі тесік, бірі кесік заман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдің, заманның біркелкі болмайтынын білдіреді. Бір адамның жағдайы жақсы болып тұрса, екіншісінікі қиын болуы мүмкін; бір жерде олқылық, бір жерде кемшілік кездеседі. Астарлы мағынасы — уақыттың да, адамның да тіршілігі де мінсіз емес, сондықтан әр нәрсеге сабырмен қарап, қиындыққа дайын болу керек деген ой айтады.
Образдар мен теңеулер
«Тесік» пен «кесік» сөздері тура мағынада бір нәрсенің бүлінгенін, бүтін еместігін көрсетеді. Ал ауыспалы мағынада олар заманның олқы тұстарын, тұрмыстың кем-кетігін, бір ісі оңалмай тұрған қиын кезеңді бейнелейді. Яғни мақалда «заман» адамға қолайлы да, қолайсыз да сәттерді қатар әкелетін құбылыс ретінде суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды бүгін де тұрақсыз, қиын жағдайларды сипаттағанда қолдануға болады. Мысалы, бір кәсіпкердің жұмысы жүріп, екіншісінікі тоқырап қалса, «Бірі тесік, бірі кесік заман» деп, заманның ала-құла күйін аңғартады. Мұнда шағымданудан гөрі, жағдайды түсініп, сақ қадам жасау қажеттігі сезіледі.