Бірге туғаннан ірге туған жақсы .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бірге туғаннан ірге туған жақсы» деген мақал адамның өмірінде жақындықтың тек қанмен емес, татулықпен, сыйластықпен қалыптасатынын білдіреді. Тура мағынада бірге туған бауырдан да, кейде бір үйдің, бір ортақ шаңырақтың берекесін сақтаған жан қадірлі болуы мүмкін. Астарлы мағынасы — адамға тек туыстық атау емес, мінез, адалдық, жанашырлық маңызды. Егер ағайын арасында кикілжің, салқындық болса, олардың туыстығының өзі әлсірейді; ал сыйласқан, бір-біріне сүйеу болған адамдардың байланысы берік болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ірге» сөзі — шаңырақтың, үйдің, берік негіздің белгісі. Яғни жақсы қарым-қатынас сол үйдің іргесін бекітеді. Ал «бірге туған» дегені — қан жақындығын меңзейді. Мақал екі түрлі жақындықты салыстырып, рухани жақындықтың кейде туа біткен туыстықтан да қымбат екенін көрсетеді. Бұл жерде «ірге» — береке, тұрақтылық, ынтымақтың символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туыстар арасында ғана емес, дос, әріптес, көрші арасында да айтылады. Мысалы, алыс туыс болып келсе де, бір-біріне қолдау көрсетіп, қуанышта да, қиындықта да жанынан табылған адамдарға осы сөз лайық. Яғни адамдарды жақын ететін нәрсе — қан емес, мінез бен сыйластық екенін еске салады.