Біреуге елден береді,
Біреуге жерден береді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға елден үлес тиеді, бір адамға жерден үлес тиеді деген ой. Астарлы мағынасы — әркімнің пешенесіне, бақ-несібесіне қарай сыбаға әртүрлі болады. Біреу қолайлы ортаға, жақсы мүмкіндікке жолығады; біреу еңбекпен жер игеріп, тіршілік көзін табады. Яғни өмірде бәріне бірдей жағдай келе бермейді, сондықтан адам өз несібесіне разы болып, барын бағалай білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "ел" — қоғам, орта, қолдау, мүмкіндік белгісі. "Жер" — еңбек, тіршілік, кәсіп, ырыс-несібе көзі. Елден беру — біреудің жолы ашылып, көптің ықыласына ие болуын меңзейді. Жерден беру — еңбектің арқасында табыс табу, ырыздықты жерден, шаруадан көру дегенді білдіреді. Бұл жерде екі түрлі өмір жолы салыстырылып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың мүмкіндігі әркелкі екенін түсіндіру үшін айтылады. Біреу таныс-туыстың көмегімен жұмысқа орналасады, біреу өз кәсібін ашып, табысын жерден, яғни еңбектен табады. Мысалы, бір студент грантқа түсіп оқуын жалғастырса, екіншісі ақылы оқып, өзі жұмыс істеп білім алады. Екеуінің жолы бөлек болғанымен, екеуіне де ең бастысы — сабыр мен еңбек.
Bireýge jerden beredi.