Бір қыз күйеуге шықса,
Қырық қыз түс көреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз баланың тұрмысқа шығуы тек бір адамның өміріндегі оқиға емес, бүкіл ауыл-аймақ, әсіресе қатар құрбы қыздар үшін де үлкен әсері барын білдіреді. Тура мағынасында бір қыз ұзатылса, оны көрген қырық қыз да өз болашағын ойлап, тұрмыс, отбасы, тағдыр жайында толғанады. Астарлы мағынасы — қыздың жат жұртқа ұзатылуы қыз-келіншек қауымына ой салып, өмірдің жаңа кезеңі басталатынын еске салады. Бұл жерде «қырық қыз» саны нақты емес, көпшілікті, көп ойды білдіретін жинақтауыш ұғым.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бір қыз» — жеке тағдыр, ал «қырық қыз» — сол оқиғаға үн қосқан көп қыздың бейнесі. «Түс көреді» дегені тек ұйқыдағы түс емес, қиялдау, ойлану, ішкі уайым мен арманды білдіреді. Яғни қыз ұзату — болашақ, отбасы, жауапкершілік туралы ой қозғайтын маңызды сәт.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал қыз ұзату, құдалық, той сияқты жағдайларда жиі айтылады. Мысалы, сыныптас құрбысы тұрмысқа шыққанда, басқа қыздар да «кезек бізге де келер» деп ойға қалады. Бұл сөз өмірдің өтпелілігін, әр адамның өз жолы бар екенін еске салады.
Qyryq qyz tús kóredi.