Білмегенді білдірмесең, білгенің бар болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның білмейтін нәрсесін ашып айтпаса, сол білімді кісі саналады дегенді білдіреді. Яғни, көп білу міндет емес, кейде білмегенді білдірмеу — ақылдылықтың, ұяңдықтың әрі өзін-өзі ұстай білудің белгісі. Астарлы мағынасы: адам бәрін білемін деп кеуде қақпауы керек, нағыз парасат — артық сөйлемей, орнымен әрекет ету.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы “білгенің бар болсын” деген тіркес білімнің сыртқы көрінісіне емес, ішкі салмағына мән береді. Мұнда “білу” — тек дерек жаттау емес, өзін байсалды ұстау, артық сөзге бармау, қажет жерде ғана сөйлеу деген ұғыммен астасады. “Білдірмеу” — надандықты жасыру емес, жөнсіз даурықпау, орынсыз кемшілікті әшкерелемей, өзін қадірлей білу.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әсіресе оқу, жұмыс, көпшілік ортада маңызды. Мысалы, қызметтік жиналыста бір адам тақырыпты толық түсінбесе де, асығыс пікір айтып қателесуі мүмкін. Ал сабыр сақтап, алдымен тыңдап, кейін ғана ойлы жауап берген адам беделді көрінеді. Демек, кейде даналық — көп сөйлеуде емес, білмегенді байқатпай, орынды үн қосудың өзінде.