Білімдіге дүние жарық,
Білімсіздің күні кәріп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал білімнің адамның өмірін жарық қылып, жолын ашатынын айтады. Білімді адам заттың сырын түсінеді, дұрыс шешім қабылдайды, ал білімсіз адам көп нәрседен қиналып, өмірде сүрінеді. Мұндағы «дүние жарық» дегені — тек көзге көрінетін жарық емес, ақылдың, түсініктің, сенімнің нұры. Ал «күні кәріп» дегені — тіршілігі тар, бағыты бұлыңғыр, өзіне де, өзгеге де пайдасы аз хал.
Образдар мен теңеулер
«Жарық» — білімнің адамға бағдар беретін шамы, ал «кәріп» — жұтаң, әлсіз, мүшкіл күйдің белгісі. Яғни білім адамды қараңғылықтан шығарады, ал білімсіздік адамды сол қараңғылықта қалдырады. Бұл жерде жарық пен кәріп бір-біріне қарама-қарсы қойылып, білімнің құдіреті айқын көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе оқу, мамандық таңдау, технологияны меңгеру кезінде өте орынды. Мысалы, компьютерді, тілдерді немесе қаржылық сауаттылықты меңгерген адам жұмыс табуға, өзін дамытуға оңайырақ жетеді. Ал мұндай білімнен мақұрым адам бір істі бастауға да қиналады. Сондықтан білім — бүгінгі өмірдің ең сенімді тірегі.
Bilimsizdiń kúni kárip.