Білгенге - тоғыз, білмегенге - тоқсан тоғыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені түсінген адамға оның мәні аз ғана болып көрінеді, ал түсінбеген адамға сол нәрсе тым көп, тіпті ауыр көрінеді. Астарлы мағынасы — білімді, көзі ашық адам кез келген істі жеңіл ұғады, себебі оның тәжірибесі мен ойы жинақы болады. Ал надан адамға аз ақпараттың өзі мол дүниедей болып сезіледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тоғыз» бен «тоқсан тоғыз» нақты саннан гөрі салыстыру құралы. «Тоғыз» — аздықтың, жеңілдіктің белгісі, ал «тоқсан тоғыз» — көптіктің, ауырлықтың бейнесі. Халық осы арқылы білімді адам мен білмеген адамның қабылдау айырмасын көркем түрде көрсеткен. Яғни, біреуге аз нәрсе жетеді, біреуге көптің өзі аз болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқу, еңбек, мамандық үйрену кезінде жиі айтылады. Мысалы, компьютерді жақсы меңгерген адамға жаңа бағдарлама тез түсінікті болады, ал оны бұрын көрмеген кісіге ұсақ қадамдардың өзі қиын көрінеді. Сондықтан мақал адамды білім алуға, үйренуге, ізденуге шақырады, өйткені білім көбейген сайын дүние де жеңіл ұғынылады.