Биің қылаң болса, елің ылаң болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — егер ел басқаратын би әділ емес, мінезі күмәнді, сөзі мен ісі жөнсіз болса, тұтас жұрттың жағдайы бұзылады. Астарлы мағынасы — басшының, ел ағасының, шешім айтатын адамның сапасы халықтың тыныштығына, берекесіне тікелей әсер етеді. Әділетсіздік, алауыздық, жауапсыздық ел ішіне іріткі салады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «би» — халықтың сөзін сөйлейтін, дау шешетін, елге ықпал ететін тұлға. «Қылаң» сөзі сырттай жылтырап көрінгенімен, іші күмәнді, сенімсіз дегенді аңғартады. Ал «ылаң» — бүлік, берекесіздік, тынышсыздық. Яғни мақал сыртқы көрініске алданбауға, ел тізгінін ұстар адамның ішкі тазалығы маңызды екенін ескертеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі таңда бұл мақалды басшы, мұғалім, ұйым жетекшісі немесе қоғамдық пікірге әсер ететін адам туралы айтуға болады. Мысалы, егер мектеп директоры әділдік танытпай, қызметкерлерді алалап, мәселелерді дұрыс шешпесе, ұжымда реніш пен сенімсіздік күшейеді. Сонда «Биің қылаң болса, елің ылаң болады» деген сөз дәл келеді.