Батыр - елдің сәулеті,
Балқұрақ - көлдің сәулеті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал батырдың ел үшін қандай қымбат екенін айтады. Тура мағынада, батыр елге көрік беретін, оны қорғайтын тұлға ретінде сипатталады. Астарлы мағынада, елдің абыройы мен сәні тек байлықта не сыртқы көріністе емес, намысты, ер жүрек азаматтарда екенін білдіреді. Халық батырды елдің қорғаны, рухының тірегі деп таниды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «елдің сәулеті» деген тіркес батырдың елге сән, мән, бедел әкелетінін меңзейді. «Сәулет» сөзі әсемдік пен көркемдікті білдірсе, ол мұнда рухани көрікке айналған. «Балқұрақ - көлдің сәулеті» деген екінші жол табиғи теңеу арқылы ойды күшейтеді: балқұрақ көл жағасын көріктендірсе, батыр елді ажарландырады. Яғни, табиғаттағы бір әсем өсімдік пен қоғамдағы ер азаматтың қадірі қатар қойылған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды елге пайдалы, қайсар, жауапты адамдарды құрметтегенде қолдануға болады. Мысалы, төтенше жағдайда жұртты құтқарып қалған өрт сөндіруші не дәрігер туралы айтқанда, «осындай азаматтар елдің сәулеті» деу орынды. Яғни, батырлық тек соғыста емес, күнделікті өмірдегі ерлік пен адал қызметте де көрінеді.
Balquraq - kóldiń sáýleti.