Батыр бастас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Батыр бастас» деген мақалдың тура мағынасы — істің, жолдың немесе қиын қимылдың басында батыл адам жүрсін деген ой. Астарлы мағынасы — ел алдында жауапкершілікті мойнына алып, қорықпай алға шығатын, қиындыққа төтеп беретін ер мінезді адам керек деген сөз. Мұнда батырлық тек күшпен өлшенбейді, ол — шешім қабылдау, тәуекел ету, көптің қамын ойлау.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «батыр» образы — қайсар, намысты, сенімді жетекші тұлға. «Бастас» сөзі — бастап беру, жол ашу, алдымен әрекет ету дегенді білдіреді. Яғни халық батырды тек соғыста емес, кез келген қиын істі бастаушы, көпке үлгі болатын адам ретінде танытады. Бұл жерде батырлық — біреуге сүйеніш, ортаға тірек болу бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жауапты іске алғаш қадам жасайтын адамға қатысты айтылады. Мысалы, жаңа жоба басталарда бәрі күмәнданып тұрса, бір адам батыл шешім қабылдап, жұмысты бастап кетсе, өзгелер де соған ілеседі. Яғни қиын істі алға сүйрейтін, тәуекел ете білетін адамның орны қашанда бөлек.