Батыр аңғал, ер көдек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал батыр адам кейде сырт көзге аңғал, қарапайым, тіпті бір іске селқос көрінуі мүмкін дегенді білдіреді. Яғни нағыз ердің бәрі үнемі сөзге шешен, сақ, есепшіл бола бермейді; олардың басты қасиеті — қайрат, намыс, іс үстіндегі батылдық. Мұндағы астарлы мағына: сыртқы ұқыпсыздық немесе аңқаулық ерлік пен азаматтықтың әлсіздігі емес.
Образдар мен теңеулер
«Батыр» сөзі — ел үшін жанын қиған, қайсар мінезді ердің бейнесі. «Аңғал», «көдек» деген сөздер оның мінезіндегі қарапайымдықты, көп нәрсені терең есептемей, ашық жүретіндігін танытады. Халық мұнда ер жігіттің сыртқы өңіне емес, ішкі рухы мен әрекетіне мән береді. Сондықтан батырдың аңқаулығы мін емес, кейде оның пәктігі мен адалдығының белгісі ретінде ұғынылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шынайы, тура мінезді адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір жігіт жұмыста қулыққа бармай, бәрін ашық айтып жүреді, сондықтан кейбіреулер оны аңғал көруі мүмкін. Бірақ қиын сәтте сол адам жауапкершілікті өз мойнына алып, өзгелер сүйенетін сенімді тұлға болып шығады. Мақал осындай жандардың қадірін түсінуге үйретеді.