Батыл болсаң, батыр да боласың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бойындағы батылдық пен ерліктің тығыз байланысын білдіреді. Тура мағынада, егер адам қорықпай, тайсалмай әрекет етсе, ол батырлыққа жақындайды. Астарлы мағынада, батырлық туа бітетін ерекше қасиет қана емес, ол — қиын сәтте қайрат көрсетіп, дұрыс шешім қабылдай білудің нәтижесі. Батыл адам өз мақсатына жетуге, елге тірек болуға, әділетсіздікке қарсы тұруға қабілетті болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «батыл» сөзі — қорқынышты жеңе алатын, жүрегі мықты адамды білдіреді. Ал «батыр» — тек жауға шапқан ер емес, ел үшін жауапкершілік арқалаған, қайсар мінезді тұлға. Яғни мақал батырлықты сыртқы күшпен емес, ішкі рухпен өлшейді. Батылдық — батырлықтың бастауы, ал батырлық — сол батыл мінездің кемелденген түрі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тек соғысқа емес, өмірдегі кез келген қиындыққа қатысты айтылады. Мысалы, бір оқушы көпшілік алдында сөйлеуден қорықса, бірақ батылдық танытып, өз ойын ашық айтса, ол өзіне сенім қалыптастырады. Сол сияқты қиын шешім қабылдап, әділдікті қорғаған адам да батылдық арқылы нағыз азаматтық танытады.