Баталы батыр арымас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — батыр адамға берілген бата оның жолын ашып, беделін түсірмейді, керісінше қорғайды деген ой. Астарлы мағынасы — елдің ақ тілегі, үлкеннің батасы, халықтың қолдауы адамға күш беріп, оны абыройдан айырмайды. Батырлық тек күш пен қайрат емес, ол ар-ұятты сақтау, елге қызмет ету, дұрыс жолдан таймау.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бата» — рухани демеу, ізгі тілек, жақсылыққа бастайтын күш. «Батыр» — тек жауға шабар ер емес, намысты, жауапты, ел қорғайтын азаматтың бейнесі. «Арымас» сөзі батаның адамды төмендетпей, қайта таза ұстап, абыройын сақтайтынын аңғартады. Яғни, батырдың қадірі күшінде емес, ел алдындағы өнегесінде.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жас маманға, спортшыға, әскерге аттанған азаматқа немесе үлкен іске кіріскен адамға ақ жол тілеу кезінде айтылады. Мысалы, әскер қатарына кеткен жігітке ауыл ақсақалдары бата берсе, «Баталы батыр арымас» деп, оның жолы ашық, абыройы биік болсын деген ниет білдіреді.