«Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» деген мақал адамның өсіп-дамуы мен тәрбиесіне байланысты маңызды ой айтады. Бұл нақылдың мағынасы — бала өскен ортасы мен қоршаған адамдарынан, әсіресе ата-анасынан, тәрбиеден көп нәрсе үйренеді. Яғни, балапан (бала) өзінің ең алғашқы тәжірибелерін, оқыған-үйренгендерін, көргенін және естігендерін ұяда (отбасында) алады. Ал ұшқанда (яғни, өмірге араласқанда), сол көрген-түйгендерін және алған тәрбиесін базалық етіп пайдаланады.

Бұл мақал ата-аналардың балаларын тәрбиелеуінде үлкен жауапкершіліктің бар екенін көрсетеді. Олардың сөздері мен іс-әрекеттері, күнделікті өмірдегі үлгілері бала үшін өте зор рөл атқарады. Сондықтан, ата-аналар мен қоршаған орта баланың жетілуінде, оның мінез-құлқын қалыптастыруда маңызды әсер етеді.