Азамат сыны - ерлік,
Ерлік сыны - елдік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал азаматтың шын бағасы ерлік іспен танылатынын айтады. Яғни, адамды сөзінен емес, қиын сәттегі ісінен, батылдығынан, жауапкершілігінен біледі. Ал ерліктің ең үлкен өлшемі — елге қызмет ету, халыққа пайда келтіру. Демек, нағыз ерлік жеке пайда үшін емес, елдің амандығы мен бірлігі үшін жасалған әрекетпен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «азамат сыны» — адамның мінезі мен болмысын тексеретін өмірлік сынақ. «Ерлік сыны» — батырлықтың шынайы деңгейі, яғни қауіптен қорықпай, ел мүддесін қорғау. «Елдік» сөзі ерліктің ең биік нәтижесін білдіреді: ер жүрек адамның ісі халықтың тұтастығына, жердің қорғалуына, жұрттың берекесіне қызмет етеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тек соғыспен емес, күнделікті жауапкершілікпен де байланысты қолданылады. Мысалы, өрт кезінде көршілерін құтқарған не қиын жағдайда жұртқа көмектескен адамды халық «нағыз азамат» дейді. Сол сияқты ел игілігі үшін адал еңбек етіп, әділ шешім қабылдайтын басшы да ерліктің, елдіктің үлгісі саналады.
Erlik syny - eldik.