Азамат қолымен істегенін мойынымен көтереді
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өз қолымен істеген ісінің салмағын да, жауапкершілігін де өзі көтереді. Астарлы мағынасы: ер-азамат, парасатты кісі бір істі бастаса, оның нәтижесіне де, қиындығына да басқаны емес, өзін жауапты санайды. Яғни, істеген ісіңе ие болу, қателігіңді мойындау, уәдеңді орындау — нағыз азаматтықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қолымен істегені» — адамның өз әрекеті, өз еңбегі мен таңдауы. Ал «мойынымен көтереді» дегені — сол істің ауыртпалығын мойындап, тайсалмай көтеру бейнесі. Мұнда мойын — жауапкершілік пен төзімнің символы. Қазақ ұғымында ер жігіт сөзіне берік, ісіне мығым болуы керек деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс, оқу, отбасы немесе кез келген ортадағы жауапкершілікке қатысты қолдануға болады. Мысалы, бір қызметкер қателік жіберсе, оны жасырып қалмай, түзетіп, басшысына ашық айтып, салдарын реттесе — ол осы мақалдағы азаматтық мінезді көрсетеді. Мұндай сөз адамды адалдыққа, батылдыққа және өз ісіне есеп беруге тәрбиелейді.