Ауырдың үстімен, жеңілдің астымен жүреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның қиын істен қашып, барынша жеңіл жолды іздейтінін білдіреді. Тура мағынасында ауыр нәрсенің үстінен, жеңіл нәрсенің астынан жүру мүмкін емес, сондықтан бұл сөз астарлы түрде «еңбек пен жауапкершіліктен жалтару, өзіне оңайын ғана таңдау» дегенді меңзейді. Мұндай адам істің ауырын өзгеге ысырып, пайдасы мол, машақаты аз жағын ғана қалайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ауыр» мен «жеңіл» — салмақты зат емес, өмірдегі қиындық пен оңайлықтың бейнесі. «Үстімен» және «астымен жүру» деген тіркес адамның әрекет тәсілін көрсететін әдейі жасалған образды сөйлем. Яғни бір іс терең ойды, төзімділікті, еңбекқорлықты қажет етсе, екіншісі дайын нәтижеге ұмтылуды білдіреді. Бұл теңеу мінездің әлсіздігін, ыңғайға жығыла беретін болмысты әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, үй шаруасында, тіпті ортақ жауапкершілікте де қолданылады. Мысалы, топтық жобада бір адам есептің күрделі бөлігін басқаларға қалдырып, өзі тек дайын слайдты безендірсе, оған осы мақал айтылуы мүмкін. Ол адамның еңбектен қашып, жеңілдің астымен жүруін дәл сипаттайды.