Ат тұяғын тай басар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен аттың ізі мен тұяғын кейін тай, яғни құлыннан өскен жас жылқы басады. Астарлы мағынасы — үлкеннің орнын кейінгі ұрпақ басады, ата жолы, кәсіпі, өнері не беделі жалғасады. Яғни бір буын кетсе де, оның ісі мен дәстүрі жалғасын табады. Бұл сөз өмірдің сабақтастығын, ұрпақ алмасуын және іздің үзілмейтінін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — тәжірибелі, орны бар үлкен буынның белгісі. «Тай» — жас ұрпақ, өсіп келе жатқан жаңа күш. «Тұяқ» — із, әсер, мұра, қалдырған өнеге мағынасын береді. «Басу» әрекеті — жалғастыру, алмастыру, орнын иелену дегенді меңзейді. Сондықтан мақал ұрпақтың үлкендерден үйреніп өсетінін, кейін сол жолды жалғастыратынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әке ісін баланың жалғастыруы, ұстаздың жолын шәкірттің іліп әкетуі, не еңбекпен жеткен кәсіптің ұрпаққа өтуі сияқты жағдайларда қолданылады. Мысалы, ауылдағы наубайхананы көп жыл жүргізген әкенің жұмысын ұлы меңгеріп, кәсібін жаңғыртса, үлкендер: «Ат тұяғын тай басар» деп айтады. Бұл — жалғастық пен сенімнің сөзі.