Асырауын тапса адам болар,
Оқуын тапса білім қонар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды адам ететін екі үлкен тірек — дұрыс кәсіп пен дұрыс оқу екенін айтады. Бірінші жолда «асырауын тапса» дегені: адам өз тіршілігін адал жолмен тауып, еңбегімен күн көрсе, мінезі де, тұрмысы да түзеледі деген ой. Екінші жолда «оқуын тапса» дегені: білімге жолы ашылса, адамның ойы кеңейіп, сана-сезімі өседі, өмірді тануы тереңдейді. Яғни, тіршілікке қажет еңбек пен рухани-танымдық білім қатар жүрсе, адам кемелденеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асырау» сөзі тек тамақ тауып жеу емес, өз нәпақасын табу, кәсіп ұстау, еңбектену мағынасын береді. Ал «білім қонар» деген тіркес білімді құс қонғандай, адам бойына орнығатын құндылық ретінде бейнелейді. Бұл жерде білім сырттан келіп, дайын күйінде сыйланбайды; ол ізденген, оқыған адамның бойына «қонады».
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мамандық таңдауда, оқу мен еңбектің маңызын түсіндіруде жиі қолданылады. Мысалы, жас адам колледжде не университетте оқып, сонымен бірге кәсіп үйренсе, кейін өз ісін ашып, нәпақасын таба алады. Сонда ол әрі білімді, әрі тіршілігі түзелген азамат болады.
Oqýyn tapsa bilim qonar.