Ашу егестен шығады,
Ақыл кеңестен шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам ашуға берілсе, көбіне тартыс пен егестің үстінде күйіп-пісетінін айтады. Ал дұрыс ой, салмақты шешім жалғыз адамнан емес, ақылдасудан, кеңесуден туады. Яғни дауласу сезімді қоздырады, ал мәміле табу үшін сабыр мен ортақ ой керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ашу» — адамның ызасы, қызбалығы. «Егес» — қарсыласу, ұрысу, сөз қағыстыру. «Ақыл» — тек білім емес, байыппен ойлау, ал «кеңес» — көптің пікірі мен тәжірибесі. Халық ашуды отқа, ал ақылды жол көрсететін жарыққа балағандай, қиын сәтте жалғыз ұшқыр ойға емес, сабырлы кеңеске жүгінуді меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында, жұмыста, әлеуметтік желідегі дауда өте өзекті. Мысалы, әріптестер тапсырмаға байланысты келіспей қалса, бірден ашуға ермей, бәрі жиналып талқыласа, дұрыс шешім тез табылады. Сонда жанжал ұлғаймай, ортақ келісімге келу жеңілдейді.
Aqyl keńesten shyǵady.