Ащы мен тұщыны татқан біледі,
Алыс пен жақынды жортқан біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ащы мен тұщының, яғни әртүрлі дәмнің айырмасын оны татқан адам ғана біледі; ал алыс пен жақынның арақашықтығын жортқан, көп жүрген адам ғана жақсы сезінеді. Астарлы мағынасы: өмірдің шын қиындығы мен қызығын, бір істің салмағы мен қадірін оны өз басынан өткерген адам толық түсінеді. Естігеннен гөрі көрген, сынағаннан гөрі бастан кешкен тәжірибе адамға терең білім береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ащы» — қиындық, ауыр сынақ; «тұщы» — жеңілдік, жайлы өмір, жақсы жағдай. Ал «алыс пен жақын» — жолдың ұзақтығы ғана емес, мақсатқа жету үшін қанша еңбек, төзім қажет екенін аңғартады. «Татқан» және «жортқан» сөздері адамның әрекет үстінде үйренетінін көрсетеді. Яғни тәжірибе — өмірдің ең сенімді ұстазы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды біреудің қиын жұмыс, жауапты қызмет немесе ұзақ сапар туралы пікір айтқанда қолдануға болады. Мысалы, ауылдан қалаға келіп, оқу мен жұмысты қатар алып жүрген жас маман ғана уақыттың, ақшаның, еңбектің шын қадірін терең түсінеді. Мұндайда осы мақал оның өмірлік тәжірибесін дәл сипаттайды.
Alys pen jaqyndy jortqan biledi.