«Асау атты таға тоқтатады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Асау атты да таға тоқтатады деген сөздің тура мағынасы — жуас емес, шапшаң да мінезді жылқыға тағылған таға оның жүрісін тежеп, қадамын ықшамдайды. Астарлы мағынасы — асау мінезді, тентек не жөнсіз адамды да дұрыс тәртіп, тыйым, тәрбиелі бағыт тоқтатып, жөнге сала алады. Яғни адамды сөзбен де, ақылмен де, орнымен қойылған шектеумен де тәрбиелеуге болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асау ат» — бой бермейтін, сабырсыз, қыңыр мінездің бейнесі. Ал «таға» — кішкентай ғана зат болғанымен, үлкен атты тоқтататын әсерлі құрал. Бұл ұсақ көрінетін тәрбие мен тәртіптің де күшті болатынын аңғартады. Халық осылайша мінезді түзетуде қаталдық қана емес, дәлдік пен ұқыптылық қажет екенін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал баланы, жасөспірімді не мінезі қиын адамды тәрбиелеуде қолданылады. Мысалы, сабақта тәртіп бұзып жүрген оқушыға ата-ана мен мұғалім бірлесе талап қойса, ол біртіндеп өз мінезін түзейді. Яғни дұрыс орта мен жүйелі тәрбие асау мінезді де жөнге келтіреді.