Ант бұзған оңбайды,
Салт бұзған сорлайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ант бұзған адамға сенім жоғалады, өйткені берген сөзінен тайған кісі өз абыройын да, ел ішіндегі беделін де түсіреді. Ал салт бұзған адам тек өзіне ғана емес, тұтас ортаға зиян келтіреді, себебі салт-дәстүр — халықтың тәртібі, әдебі, өмірлік өлшемі. Мақал адамды уәдеге берік болуға, ата жолын құрметтеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Ант» — жай сөз емес, қасиетті уәде, адамгершіліктің таразысы. «Бұзған оңбайды» дегені — мұндай қылықтың соңы жақсылыққа апармайтынын білдіреді. «Салт» — халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан жөн-жосығы, тәрбиелік қағидасы. «Сорлайды» сөзі ауыр салдарды көрсетіп, дәстүрге қарсы шығудың өкінішке ұрындыратынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды жұмысқа тұруда, достықта, отбасында немесе қоғамдық келісімде қолдануға болады. Мысалы, бір адам уәде еткен ісін орындамай, әріптестерін қиын жағдайда қалдырса, «ант бұзған оңбайды» деп ескерту орынды. Сол сияқты, үлкенді сыйлау, батаға тоқтау, жөн білуді ұмытпау сияқты салттарды сақтамау да ел ішіндегі сыйластықты әлсіретеді.
Salt buzǵan sorlaıdy.