Ана - біреу, ағайын - алтау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ана - біреу, ағайын - алтау» мақалы ананың орнын ешкім баса алмайтынын білдіреді. Тура мағынасы бойынша, әр адамның туған анасы жалғыз-ақ болады, ал ағайын-туыс көп болуы мүмкін. Астарлы мағынасы — ана мейірімі, қамқорлығы мен тәрбиесі ерекше, сондықтан оны бәрінен биік қадірлеу керек. Ағайын көп болғанмен, олардың әрқайсысы әртүрлі мінезді, сондықтан ең жақын әрі ең сенімді жан — ана.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «біреу» сөзі ананың жалғыз, қайталанбас екенін көрсетеді. Ал «алтау» деген сан нақты саннан гөрі көптікті, жан-жақтылықты аңғартады. Яғни ағайын қанша көп болса да, олардың бәрі бірдей жанашыр бола бермейді. Мұнда ананы дара, биік тұлға ретінде, ал ағайынды көпшілік, бірақ аралас-құралас орта ретінде бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ата-анаға құрмет көрсету, әсіресе ананың еңбегін бағалау керек екенін еске салады. Мысалы, адам жұмыс пен тіршілік қамымен жүріп, туған анасын сирек хабарласа, осы мақал оған «анаңның қадірін тірісінде біл» деген ой салады. Ағайынмен араласу маңызды, бірақ ананың орны бөлек екенін ұмытпау керек.