Алтын табылса,
Түйерге түйіншек табылмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қымбат алтын табылғанымен, оны түйіп алатын шағын түйіншек те табылмауы мүмкін. Астарлы мағынасы: адамға үлкен пайда, мол мүмкіндік келсе де, оны ұстап қалатындай дайындық, құрал, ақыл не тәртіп болмай қалады. Яғни, байлықтың өзі жеткіліксіз, оны қадірлеп, орнымен пайдалана білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алтын» — зор олжа, бағалы мүмкіндік, үлкен несібе. Ал «түйіншек» — сол олжаны сақтайтын ыңғайлы құрал, рет, амал. Халық бұл арқылы «үлкен нәрсені алу оңай, ал оны игеру қиын» деген ойды бейнелеген. Кішкентай түйіншектің жоқтығы — ұқыпсыздықтың, даярсыздықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмысқа, оқуға, бизнеске қатысты айтуға болады. Мысалы, бір адам жақсы жұмыс тауып, бірақ құжатын, уақытын, жауапкершілігін реттемей, сол мүмкіндіктен айырылып қалады. Демек, мүмкіндік келгенде оны ұстайтын тәртіп пен дайындық та керек. Бұл мақал адамды ұқыптылыққа, алдын ала қамдануға үйретеді.
Túıerge túıinshek tabylmaıdy.