Азамат, жігіт, ер туралы · Ерлік, батырлық туралы · Сақтық туралы · Жақсылық , Жамандық туралы

Ала жібін алмасам,
Даудың менде несі бар?
Ел шетіне қонбасам,
Жаудың менде несі бар?

Ала жібін алмасам, 
Даудың менде несі бар?
Ел шетіне қонбасам, 
Жаудың менде несі бар?
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақал адалдық пен жауапкершілікті жоғары қояды. «Ала жібін алмасам» дегені — біреудің ақысын жемеу, ұрлыққа, қиянатқа бармау деген тура мағына береді. Ал астарлы мағынасы — адам өз ісін таза ұстаса, дау-дамайға да, айыпқа да ілінбейді. «Ел шетіне қонбасам» деген жол ел мен жерді қорғау, шетте тұрған қауіпке қарсы тұру туралы ой айтады. Яғни адам ел ісіне араласып, қорғаушы, қамқор болуға дайын болса ғана жау алдында осал болмайды.

Образдар мен теңеулер
«Ала жіп» — қазақ түсінігінде бөтеннің несібесіне қол сұқпау, адал шекараны бұзбау белгісі. «Даудың» келуі көбіне арамдық, өкпе не әділетсіздіктен туады. «Ел шеті» — қауіп төнетін шекара, ал «жау» — сыртқы қатердің бейнесі. Бұл образдар арқылы халық адал адам дауға ұрынбайтынын, намысты азамат жауға қарсы тұратынын меңзейді.

Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақалды адал еңбек, заңды сақтау, қоғам алдындағы парыз туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, дүкен иесі табысын ашық есептеп, ешкімнің ақысын жемесе, оған дау да аз тиеді. Ал ел қауіпсіздігіне байланысты қызмет атқаратын адам өз міндетін жауапкершілікпен орындаса, жұртқа пайдасы тиеді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Ala jibin almasam,
Daýdyń mende nesi bar?
El shetine qonbasam,
Jaýdyń mende nesi bar?