Ала қарғада алашағың жүрсін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ала түсті қарғаның бойында «алашағың» жүрсін, яғни өз сырың, өз несібең, өз еншің соның қасында болсын деген ишара. Астарлы мағынасы — кіммен аралассаң да, өз пайдаңды, өз мүддеңді, өз орныңды ұмытпа деген сақтыққа, есепке шақырады. Сонымен бірге бұл сөз адамды орынсыз сенімнен, біреудің соңына еріп кетуден сақтандырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ала қарға» — сырт көзге ерекше, ала-құла, толық сенім тудырмайтын бейне. Ал «алашағың» сөзі — үлес, сыбаға, өз ақысың деген ұғымды білдіреді. Халық осы образ арқылы әр нәрседе өз құқығыңды қорғау, бөтеннің ығына жығылмау керек екенін меңзейді. Қарғаның ала болуы — тұрақсыздық пен күмәнді жағдайдың белгісіндей.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды бірлескен іс, сауда не қызметтегі сақтыққа қатысты айтуға болады. Мысалы, бірнеше адам ортақ жоба ашқанда, біреудің сөзіне сеніп, құжатқа қол қоя салмай, өз үлесін, шартын анықтап алуы керек. Сонда ғана өкініш аз болады. Мақалдың тәрбиесі — абай бол, өз сыбағаңды біл, бірақ әділдіктен тайма.