Ақылдының сөзінен енші алып қал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақылды, көргені көп адамның айтқан сөзін бос жібермей, одан өзіңе пайда, өнеге, сабақ ал дегенді білдіреді. Тура мағынасында «енші» — ата-ана баласына беретін үлес, сыбаға. Ал астарлы мағынада ақылды адамның сөзі — өмірлік мұра, рухани қазына. Демек, жақсы кеңесті тыңдап, оны бойға сіңіре білсең, өз жолыңды дұрыс табасың.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «енші» сөзі ерекше образ береді. Әдетте енші материалдық үлеске қатысты айтылса, мұнда ол ақылдың сыбағасы, яғни әрбір пайдалы ойдан өз үлесіңді алып қалу мағынасында қолданылған. Бұл — даналықты жинау, ақылды сөзді қазынадай сақтау деген ойды күшейтеді. Мақал ақылды адамды ұстазға, ал оның сөзін жол көрсететін шамға теңейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал үлкен кісінің, ұстаздың, тәжірибелі маманның сөзін бағалауға қатысты жиі айтылады. Мысалы, жас маман жұмысқа алғаш кіргенде әріптесінің кеңесіне құлақ асып, қателігін азайтады, тәжірибе жинайды. Сонда ол «ақылдының сөзінен енші алып қалған» болады.