Ақылды жігіт атқа да қонар,
таққа да қонар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақылды жігіт кез келген ортаға тез бейімделіп, жауапты істің де, биік дәреженің де жүгін көтере алады. Тура мағынасында ол атқа мінуге де, таққа отыруға да жарайтын жігітті білдіргендей көрінеді. Астарлы мағынасы — ақыл, парасат, сабыр мен ептілік адамды қай жерде де қадірлі етеді. Мұнда «атқа қону» қарапайым іс пен әрекетті, ал «таққа қону» үлкен қызмет, билік, ел басқару сияқты ауыр міндетті меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Ат» — қарапайым тірлік, еңбек, қозғалыс пен күнделікті өмірдің белгісі. «Тақ» — жоғары лауазым, бедел, жауапкершілік символы. Екі образдың қатар алынуы ақылды адамның төмен де, жоғары да орынға лайық болатынын көрсетеді. Яғни ақыл тек сөйлегенде емес, істегенде де танылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал білімді, ұқыпты, мінезі орнықты адамды сипаттауға қолданылады. Мысалы, бір жас маман шағын жұмысты да, үлкен жобаны да жауапкершілікпен атқарып жүрсе, оны осы мақалмен мақтауға болады. Мұнда негізгі ой — ақыл бар адам қай салада болса да биіктей алады.
taqqa da qonar.