Ақыл болса, бақыр табылар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақыл болса, адамның жолы да, ісі де оңға басады деген ой жатыр. Мұндағы «бақыр» — тура мағынасында мыс тиын, яғни азғана дүние. Астарлы мағынада ол — күнкөріс, несібе, табыс. Мақал ақыл-ойы бар адам қолындағы мүмкіндікті дұрыс пайдаланып, ең қарапайым істен де пайда таба алатынын білдіреді. Демек, байлықтың кілті тек күште не жолы болуда емес, ең алдымен дұрыс ойлау мен ұқыптылықта.
Образдар мен теңеулер
«Ақыл» — адамның ең үлкен қазынасы, ал «бақыр» — шағын ғана тиын арқылы берілген өмірлік белгі. Бұл жерде үлкен байлық емес, аз нәрсенің өзін игілікке жарату қабілеті суреттеледі. Халық ақылды адамды ысырапқа жол бермейтін, есеппен әрекет ететін, әр істен несібе таба білетін жан ретінде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қаржыны да, уақытты да орнымен жұмсауға қатысты айтылады. Мысалы, студент өз ақшасын үнемдеп, қажетсіз шығын жасамай, қолындағы аз стипендиямен де жолақысын, оқу құралын, тамағын реттеп жүре алады. Яғни, ақыл бар жерде мүмкіндіктің аздығы да кедергі болмайды.