Ақыл атасы - ақиқат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ақыл атасы – ақиқат» деген мақал ақылдың түп негізі шындыққа, туралыққа сүйенетінін білдіреді. Яғни адам дұрыс ойлап, байыппен шешім қабылдаса, оның соңғы тұжырымы ақиқатқа жақындайды. Тура мағынасында ақылдың бастауы – шындықты тану болса, астарлы мағынасында өтірікке, жалғанға ерген ойдың берекесіз болатыны айтылады. Бұл сөз адамды әділ ойлауға, ақ-қараны ажыратуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «атасы» сөзі ақиқаттың ақылға бастау, негіз, тірек екенін меңзейді. Мұнда ақыл – жол көрсетуші, ал ақиқат – сол жолдың ең дұрыс бағыты ретінде алынған. Яғни ақыл да, шешім де шындықпен өлшенуі керек деген ой бар. Бұл жерде көркем бейне арқылы ақиқаттың беделі биіктетіліп, ақылдың қадірі ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды ақпаратты тексеру, жалған хабарға сенбеу, әділ пікір айту кезінде қолдануға болады. Мысалы, бір адам әлеуметтік желідегі расталмаған өсекке ермей, дереккөзін қарап, шын жағдайды анықтаса, ол осы мақалдың мәнін ұстанғаны. Ақылмен ойланған адам ақиқатқа жақындайды.