Мақал-мәтелдер

Қазақ халқының рухани мұрасы

AI
Семантикалық іздеу — мағынасы бойынша ұқсас нәтижелер табады

Ақ Еділдің өзі болмасақ та, бұлағымыз,
Ақылды бастың өзі болмасақ та, құлағымыз.

Aq Edildiń ózi bolmasaq ta, bulaǵymyz,
Aqyldy bastyń ózi bolmasaq ta, qulaǵymyz.

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Бұл мақал қазақ әдебиетінде терең философиялық мәнге ие. "Ақ Еділдің өзі болмасақ та, бұлағымыз" деген тіркес, Ақ Еділ — үлкен, күшті, білікті өзен, сондай-ақ, өмірде маңызды, тұрақты күшті білдіреді. Мұнда "бұлағымыз" дегеніміз — өзіміздің дербестігіміз, белсенділігіміз немесе белгілі бір іске үлес қосуымыз. Яғни, біз ерекше, әйгілі болмасақ та (әсіресе, Ақ Еділ сияқты), өзіндік кішкене үлесімізді қосып, өмірде өз рөлімізді атқаруымыз керек деген ойды ұсынады.

Ал "Ақылды бастың өзі болмасақ та, құлағымыз" деген тіркес, мұнда "Ақылды бастың" символикалық мағынада, қандай да бір тұрғыда көшбасшылық, жетекшілік рөлі бар адамның бейнесін білдіреді. "Құлағымыз" сөзінің мағынасы — есту, тыңдау, үйрену. Яғни, біз ақылды, бір көшбасшы болмасақ та, олардың айтқанын тыңдай отырып, білім алуға, тәжірибе жинауға, дұрыс бағытта жүруге тырысуымыз керек деген ойды білдіреді.

Жалпы, мақалдың түйіні: әркім өзіндік рөлін атқара отырып, қоғамға немесе ортаға пайдасын тигізуі керек. Бұл — ынтымақтастық, жауапкершілік және өз ортаңа қызмет ету идеяларын насихаттайды.

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.